کفسازی یعنی آماده کردن یک سطح صاف، تراز و محکم برای نصب کفپوش. اسکرید لایهای از ملات است که روی کف سازهای اجرا میشود تا ناهمواریها را بگیرد یا شیب لازم را بسازد. این صفحه انواع، مراحل و نکات کفسازی داخل ساختمان و حیاط را توضیح میدهد.
کفسازی مرحلهای است که بین سازه و کفپوش نهایی قرار میگیرد و بیشتر از آنچه دیده میشود، روی عمر کف اثر دارد. اسکرید (Screed) به لایهای از ملات گفته میشود که روی دال بتنی یا لایهٔ پرکننده اجرا میشود تا سطحی صاف و تراز، یا در فضاهای خیس و حیاط سطحی با شیب کنترلشده بسازد. هر کفپوشی، از سرامیک تا لمینت و اپوکسی، به یک زیرکار درست نیاز دارد و اسکرید همین زیرکار است.
رایجترین روش است. ملات با شمشه و ماله روی سطح پخش و بر اساس نقاط تراز (کرمها) صاف میشود. برای ضخامتهای متوسط و ایجاد شیب مناسب است و پس از اجرا باید مدتی مرطوب نگه داشته شود تا ترکهای ناشی از خشک شدن سریع ایجاد نشود.
ملاتهای خودتراز آماده، رواناند و پس از ریختن خودشان سطح صافی تشکیل میدهند. برای ضخامتهای کم و زمانی که صافی بسیار دقیق لازم است، مثلاً پیش از نصب وینیل یا اپوکسی، کاربرد دارند. محدودهٔ ضخامت مجاز و آمادهسازی زیرکار (معمولاً آستر) را برگهٔ فنی هر محصول تعیین میکند.
وقتی اختلاف ارتفاع زیاد است یا تأسیسات زیادی روی دال قرار دارد، پیش از اسکرید یک لایهٔ پرکننده اجرا میشود. در ساختمانهای ایران از مصالحی مثل پوکه، بتن سبک با سبکدانههای رسی منبسطشده یا فومبتن استفاده میشود. وزن این لایه روی سازه اثر دارد و انتخاب جنس و ضخامتش موضوعی فنی است.
هشدار سازهای: افزودن لایههای ضخیم کفسازی، بهویژه در بازسازی ساختمانهای قدیمی، بار مرده روی سقف را افزایش میدهد. هر جا ضخامت کفسازی زیاد است، ترک یا نشست در سازه دیده میشود یا شک دارید، تصمیم نهایی باید با مهندس سازهٔ دارای صلاحیت باشد.
کفسازی ممکن است بعد از مدت کوتاهی قابل راه رفتن باشد، اما این به معنای آماده بودن برای نصب کفپوش نیست. بهویژه برای پارکت، لمینت و اپوکسی، رطوبت باقیمانده در اسکرید باید به حد مجاز سازندهٔ کفپوش برسد. زمان آن به ضخامت، نوع ملات، دما و تهویه بستگی دارد و بهترین راه، اندازهگیری رطوبت با دستگاه است. نصب زودهنگام از دلایل رایج باد کردن پارکت و جدا شدن اپوکسی است.
کف حیاط با کف داخل ساختمان فرق دارد، چون در معرض باران، آفتاب و در بسیاری از شهرها یخبندان است:
اگر زیر حیاط پارکینگ، انباری یا فضای زیرزمین قرار دارد، کف حیاط در واقع روی سقف قرار گرفته و موضوع عایقکاری و بار وارده باید با مهندس بررسی شود.
برآورد قطعی پس از بازدید و ترازیابی کف ممکن است. پس از کفسازی، برای برآورد مقدار کفپوش میتوانید از ابزار محاسبهٔ پارکت، لمینت و سرامیک استفاده کنید. برای آشنایی با گزینههای پوشش نهایی، صفحهٔ کفپوش و پارکت را ببینید و اگر کفسازی بخشی از بازسازی کامل است، صفحهٔ بازسازی و نوسازی ساختمان را هم بخوانید.